Het is bijzonder jammer voor de bevolking van Boom dat de burgemeester en de rest van het bestuur zo lang hebben vastgehouden aan het waanidee om in hun gemeente een megawinkelcentrum te bouwen. Niet alleen zijn er zo veel jaren verloren gegaan waarin men wel goede projecten had kunnen uitwerken. Ook heeft men zo de financiele put van de gemeente nog wat dieper gemaakt. De gemeente en het autonoom gemeentebedrijf hebben er immers al flink in geinvesteerd.

Als het gemeentebestuur zijn huiswerk beter had gemaakt op voorhand, dan was dit project al veel langer gestopt en had men het nog in een andere richting kunnen duwen. Nu zal het nog jaren duren eer er een eventueel nieuw project komt. En dit betekent nog jaren van financiele moeilijkheden voor Boom, en jaren dat de verkeersafwikkeling door het centrum niet opgelost raakt.

Hopelijk is het gemeentebestuur nu slim genoeg om snel in actie te schieten en een project uit te werken dat wel overeenkomt met het gewestplan en waar niemand echt fundamentele bezwaren tegen kan hebben: bijvoorbeeld een nieuwe woonwijk met aan de rand (bij Colruyt) zoals vroeger gepland een aantal handelszaken.

UPDATE

Ondertussen heeft de gemeente Boom ook een bericht op haar website geplaatst. Zoals te verwachten was, schuift de burgemeester de schuld van zich af. Tussen de regels lees je duidelijk dat de projectonwikkelaar er de stekker heeft uitgetrokken. In dit stadium was het voor de gemeente veel interessanter geweest om met de huidige plannen verder te gaan – in de veronderstelling dat ze binnen de regelgeving zouden passen.

Update 2

Ondertussen staat er ook een artikel op de website van de krant De Tijd dat duidelijk aangeeft dat het Multi is dat de stekker er uit heeft getrokken. Burgemeester Marnef doet nog enkele pathetische pogingen om zich als een Calimero voor te stellen die onrecht is aangedaan.

Niets is minder waar: al twee jaar geleden hebben wij in onze nota, die heel ruim verspreid is, en op andere manieren duidelijk gemaakt dat dit project elke rechtsgrond mist. Ook een deel van de Boomse oppositie heeft dit al lang geleden duidelijk en herhaaldelijk gezegd. De Boomse burgemeester heeft deze opmerkingen en waarschuwingen altijd naast zich neer gelegd. Hij heeft dus wetens en willens de Boomse bevolking in een hoogst onzeker financieel avontuur gestort.

Volgens bepaalde berekeningen zou de hele zaak de Boomse belastingbetaler al minstens zo’n 2,5 miljoen euro gekost hebben. Dit komt nog eens bovenop de put van 6 miljoen die eerder al met het OCMW ziekenhuis was gemaakt. Als burgemeester Marnef binnen twee jaar de gemeentepolitiek verlaat, laat hij wel een heel zware erfenis achter.

Mocht de Klamp er toch nog komen, dan zouden deze winkelcentra toch een serieuze concurrentie betekenen. Voor mensen die tussen pakweg Londerzeel en Mechelen enerzijds en Brussel anderzijds wonen, zouden deze winkelcentra sneller te bereiken zijn dan De Klamp. Op zich natuurlijk goed omdat De Klamp zo minder verkeer zou aantrekken! Maar voor de initiatiefnemers, en via de gemeente dus ook de inwoners van Boom, zou dit een serieuze financiële strop betekenen. Een reden te meer om er in juni definitief de stop uit te trekken!

In de krant doen zowel Bart De Smet als de verantwoordelijke van de projectontwikkelaar hun best om aan te tonen dat ze in het project blijven geloven. Maar we vingen van iemand van het AGB Boom op dat men er daar eigenlijk toch niet meer in gelooft.

Nog straffer is dat we van een bron uit het provinciebestuur hoorden dat men ook hier zijn mening over het project heeft herzien. Mocht het in dezelfde vorm opnieuw ingediend worden, dan zou men het waarschijnlijk niet goedkeuren. Om deze bocht te verklaren, vertelde onze bron dat men zich bij de provincie misleid voelt in de aanloop naar de eerdere beslissing. De provincie heeft ook plannen om volgend jaar voor Boom een Provinciaal Ruimtelijk UitvoeringsPlan (PRUP) op te stellen, en daarin zou Boom definitief als kleinstedelijk gebied worden vastgelegd.

In een dergelijk kleinstedelijk gebied kan een project als De Klamp nooit goedgekeurd worden. Boom weet dat zelf ook, want in de documenten heeft de gemeente altijd haar uiterste best gedaan om te laten uitschijnen dat het eigenlijk in grootstedelijk gebied ligt, wat volgens het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen niet klopt.

Deze elementen samen maken dat het project in zijn huidige vorm heel waarschijnlijk zal afgeblazen worden. Zelfs als de projectontwikkelaar er nog mee zou willen doorgaan – Boom zal zich er sowieso blijven aan vastklampen -, dan nog zal het zo goed als zeker door de provincie worden tegengehouden.

Met het oog op de lokale verkiezingen van 2012 zou de Boomse meerderheid er ook beter aan doen om z’n energie nu volop te steken in de realisatie van het zogenaamde masterplan voor het centrum. Men heeft nog maar twee jaar om daar eindelijk eens iets zichtbaars van te maken.

Op dit moment zouden we er zelfs een fles champagne op willen verwedden dat deze zomer de stekker wordt uitgetrokken voor het project in zijn huidige vorm. Laat het ons weten als je mee wil doen aan deze weddingschap.

Maar na ruim twee maanden zoeken naar manieren om de beslissing van de minister aan te vechten, konden de juridische raadgevers dan toch niet anders dan zeggen dat de beslissing van minister Muyters wel degelijk een stevige juridische grond heeft. Toch wat het ontbreken van een plan MER betreft. Want op enkele andere punten floot de beslissing de gewestelijk ambtenaar terug, maar daar lijkt de minister ons dan weer in de fout te zijn gegaan.

In elk geval raakte deze week bekend dat Boom dan toch niet naar de Raad van State trekt om de beslissing van minister Muyters aan te vechten. In een artikel in HLN klinkt Patrick Marnef plots een pak nederiger tegenover minister Muyters en de Vlaamse overheid: ‘ik reik de hand aan alle hogere overheden om van de Klamp alsnog een succesverhaal te maken. Ik stel voor het verleden te laten voor wat het is en vanaf nu vooruit te kijken.’ Het getuigt wel van een zekere grootheidswaanzin om na een openlijke aanval op minister Muyters ineens te zeggen dat je hem ‘de hand reikt’, terwijl je eigenlijk hoopt dat die hogere overheid jou uit de penarie helpt.

Ook in het slotcitaat kan Patrick Marnef het niet laten: ‘Dit project is de hoeksteen van de heropleving van Boom en omstreken, en zo goed als alle andere ontwikkelingen in Boom hangen ervan af.’ We gaan niet ontkennen dat Patrick Marnef hoopt dat De Klamp het financiële wanbeleid van vele jaren in één keer goed gaat maken. Tot voor kort durfde hij het niet expliciet zeggen, maar de laatste tijd chanteert hij zijn bevolking, handelaars en critici steeds met het argument dat Boom ter plaatse zal blijven trappelen en bijvoorbeeld het Masterplan niet zal kunnen uitvoeren als De Klamp er niet komt.

Of De Klamp van Boom het beloofde land kan en zal maken, is echter zeer de vraag. Een financiële analyse door een extern expert op basis van de openbaar beschikbare informatie lijkt eerder het tegendeel te bewijzen. Op termijn zal De Klamp de Boomse bevolking waarschijnlijk alleen maar geld kosten, zo is de conclusie van deze doorlichting. We wachten nog altijd op een bewijs van het tegendeel door de gemeente Boom.

De nieuwjaarsboodschap van de burgemeester was al vrij pathetisch, maar hier zijn bijna geen woorden voor. Als een puber een dergelijk pamflet zou schrijven en ronddelen, zou men hem al meewarrig bekijken en tegen zichzelf proberen te beschermen. Wat te denken van een foto van Pontius Pilatus met daaronder de tekst: ‘Minister Muyters waste net als Pontius Pilatus zijn handen in onschuld. We weten hoe het 2000 jaar geleden afliep. Gelukkig kan Muyters nog op zijn beslissing terugkomen.’

Toch even heel kort reageren op enkele zaken die in het pamflet gesteld worden:

• Het is absoluut niet zo dat het protest tegen het project pas is ontstaan in de zomer van 2009:
• De ‘definitieve’ officiële plannen van De Klamp zijn in maart 2008 bekend gemaakt. De gewestelijk stedebouwkundig ambtenaar heeft op 18 april 2008 al een overwegend negatief advies aan de gemeente overgemaakt.
• Actief Terhagen heeft in de lente van 2008 verschillende mails met burgemeester Marnef uitgewisseld met de vraag om over het project te komen praten. Hij is daar niet op ingegaan.
• het protest tegen De Klamp komt wel degelijk ook van in Boom. De meer dan 800 bezwaarschriften komen heus niet alleen van niet-Bomenaars. Wie ons niet gelooft: we hebben de lijsten met adressen van wie de bezwaarschriften heeft ingediend. Of gaat burgemeester Marnef die mensen nu ook persoonlijk bedreigen?
• natuurlijk hebben mensen van buiten Boom het recht tegen De Klamp te protesteren als dat project hun woonomgeving en/of broodwinning bedreigt.
• burgemeester Marnef heeft het er blijkbaar moeilijk mee dat er toch nog wetten zijn die hij niet zomaar kan omzeilen of naast zich neerleggen.
• de burgemeester moet nu eindelijk ook openlijk toegeven dat De Klamp er vooral moet komen om de problemen door een slecht financieel beheer van de gemeente recht te trekken.
• we kunnen en willen niet in de naam van Unizo spreken, maar het protest is wel degelijk ook gegroeid vanuit de Boomse handelaars. Alleen zijn die vaak blijkbaar te bang van hun ‘oppermachtige’ burgemeester om naar buiten te komen met hun protest. Uit schrik om weggepest te worden. In zo’n geval is het niet meer dan de normale taak van een overkoepelende vereniging om de belangen van hun leden te verdedigen.
• …

Tot slot, om even in de Romeinse sfeer van het pamflet te blijven: ook toen zijn er dictators waanzinnig geworden. En we weten ook hoe het met hen is afgelopen.

In dat MER zal men immers moeten aantonen dat het project geen (te) negatieve effecten zal hebben op de ruimere omgeving en regio. Een project van een dergelijke omvang heeft per definitie zulke negatieve effecten , zodat we niet geloven dat men een sluitend MER zal kunnen afleveren dat positief is voor het project.

Voorlopig is het dus afwachten tot Boom met een MER komt. Ondertussen speelt burgemeester Marnef weer een Machiavellistisch spelletje, door in zijn beleidsverklaring voor 2010 te dreigen alle andere – echt noodzakelijke – plannen om het centrum aan te pakken weer in de diepvries te steken.

- zo zegt ze dat er geen rechtszekerheid en geen duidelijke lijn is in België. Nogal dom van dit te zeggen, omdat ze net op inbreuk tegen de Europese regels (ontbreken MER) worden afgekeurd. Zie ook verder.

- een andere uitspraak stuit zo sterk tegen de borst dat we ze helemaal citeren:  “De tegenstand van een kleine, goed georkestreerde, groep mensen ligt aan de basis van deze peperdure vertraging. Ik vind het bijzonder spijtig dat ze in Rumst/Terhagen gekozen hebben voor demagogische acties en niet de dialoog zijn aangegaan.”

Ten eerste liggen de tegenstanders niet aan de basis van deze vertraging, maar Boom en de projectonwikkelaar zelf: ondanks het vele geld dat ze er al hebben ingestoken, en hoewel ze op voorhand verwittigd waren vanuit verschillende kanten, hebben ze toch verzuimd een MER op te stellen. Het zou van slecht bestuur getuigen mocht de minister hen niet alleen al op basis van dit punt hebben afgeblokt.

Ten tweede: er is niet zoiets als een ‘kleine, goed georkestreerde groep’: de groep tegenstanders is heel groot, en zit over de hele Rupelstreek verspreid. Er zijn meer dan 800 bezwaarschriften ingediend, vanuit zowat alle gemeenten uit de regio heeft men (officieel) geprotesteerd, en op de twee openbare acties zijn er telkens ruim honderd mensen komen opdagen. In deze regio is dat zeker geen kleine groep. En ‘georkestreerd’ is deze groep zeker niet. Het gaat voor het grootste deel om mensen en organisaties uit heel de regio die elkaar spontaan gevonden hebben in hun protest tegen dit waanzinnig project.

Ten derde: demagogische acties? een blog, affiches hangen, een fietstocht en een wake kan je moeilijk demagogische acties noemen.

Ten vierde: dialoog: onder meer op deze blog staat op diverse plaatsen de heel expliciete uitnodiging om feiten of beweringen te weerleggen. De burgemeester van Boom en de projectontwikkelaar hebben op een openbare vergadering zelf gezegd dat ze deze blog lezen. Ze zijn echter geen enkele keer ingegaan op de diverse uitnodigingen die hier staan om bepaalde zaken te weerleggen. Op deze blog staan ook reacties van tegenstanders (er is er maar 1 tegengehouden omdat die volstrekt anoniem was en te beledigend). De initiatiefnemers hebben ook zo lang mogelijk gewacht om de buurgemeenten officieel op de hoogte te brengen van de plannen. En in de zogenaamde informatievergaderingen was haast geen tijd of ruimte voor een echte dialoog.
Toevoeging: vanuit Actief Terhagen kregen we nog een opmerking: deze groep heeft in het voorjaar van 2008 verschillende pogingen gedaan om met burgemeester Marnef rond de tafel te gaan zitten, maar hij is nooit concreet ingegaan op de uitnodigingen.

Ten vijfde: de tegenstanders hebben het spel altijd zo proper en eerlijk mogelijk gespeeld. Onder meer door open en duidelijk te communiceren en alleen met feiten te komen. We hebben ook de projectontwikkelaar nooit direct aangevallen. Op deze blog vermelden we zelfs nauwelijks zijn naam, omdat we dit bedrijf niet onnodig economische schade willen toebrengen. Van in het begin kon je hier lezen dat we het project als ontwerp en concept op zich zelfs knap bedacht vinden – maar dat we alleen van mening zijn dat het op een totaal ongeschikte plaats staat. We hebben ook herhaaldelijk duidelijk gemaakt dat het vooral de burgemeester en meerderheid van Boom zijn die compleet in de fout gaan. Het is dan ook totaal onkies om de tegenstanders van het project zo door de mangel te halen. Dit zijn gewoon burgers en ondernemers die bezorgd zijn om de levenskwaliteit in hun omgeving en het gezond blijven van hun zaak.

En nu even ten gronde over het MER en de rechtszekerheid :

Het ontbreken van een MER-rapport is zeker geen banaliteit. Het is ten gevolge hiervan dat Boom nooit naar de milieu-effecten en vooral de mobiliteitseffecten in de ruimere omgeving en buurgemeenten heeft gekeken. De rechten van de omwonenden in een ruime schaal werden zwaar geschonden. Het is hierom dat de minister het plan heeft teruggefloten en dat is geen bagatel. Als Boom en Multi Development vinden dat er geen rechtszekerheid is en hun rechten geschonden zijn, moeten ze maar de proef op de som nemen en naar de Raad Van state trekken! Bij een omgekeerd resultaat hadden verschillende tegenstanders dit alvast gedaan.

Met dit MER moet trouwens de afweging gemaakt worden tussen de te verwachten effecten van het project op de ruime omgeving en de mogelijke maatregelen om deze effecten te verminderen. Pas als met zekerheid vastgesteld kan worden dat deze effecten de draagkracht van de omgeving niet overschrijden, kan het project (met milderende maatregelen) doorgaan. Hoogst waarschijnlijk zal blijken dat het project een te zware impact heeft op de mobiliteit in de Rupelstreek. Hoogst waarschijnlijk zullen in het MER alternatieven moeten uitgewerkt worden die minder verkeer aantrekken.

De vraag blijft trouwens of dergelijke omvangrijke projecten wel op een objectief en faire manier kunnen worden gepland door een kleine gemeente als Boom. Waarom zouden lokale politici uit een gemeente ook met de rechten van de inwoners uit buurgemeenten moeten rekening houden? Ze hebben hier geen enkel belang bij. En dit is de essentiële redenering waarom dergelijk groot project enkel kan ontwikkeld worden door een hoger bestuur, dat de belangen van alle inwoners in rekening moet brengen.

Het volledige ministerieel besluit hebben we nog niet kunnen inkijken, maar op het kabinet heeft men ons ondertussen wel bevestigd dat ‘het ontbreken van de plan- Mer de ultieme grond is waarop het beroep van de GSA werd ingewilligd.’ Patrick Marnef toont zich ook een slecht verliezer door dit feit af te doen als een banaliteit, bijna een pesterij. Volgens hem staat in het huidige dossier toch genoeg over luchtvervuiling, milieu en mobiliteit. Een MER is echter wel wat meer dan de summiere informatie die in de huidige plannen staat. Het ontbreken van het noodzakelijke MER is al ongeveer een jaar geleden aangehaald als een belangrijke flater in dit dossier. Naar verluidt is dit zelfs op de Boomse gemeenteraad ook zo gezegd, maar werd dit weggelachen.

Op het kabinet maakt men ook duidelijk dat de gemeente Boom en de projectonwikkelaar niet moeten denken dat ze door even snel een MER op te stellen en in te dienen, het hele project er met slechts wat vertraging toch kan komen. We kregen deze niet mis te verstane boodschap te horen: ‘ Er kan echter niet gesteld worden dat de opmaak van het plan-Mer louter een formaliteit is, de maatregelen en conclusies zullen dienen vertaald te worden in het RUP. Uit het onderzoek zal dus dienen te blijken dat de beleidskeuzes en de verenigbaar met de verschillende structuurplannen kunnen ondersteund worden vanuit de plan-Mer.’

Met andere woorden: al staat het nu misschien niet zo expliciet in het ministerieel besluit (wat we nog niet weten), het valt nog altijd te bekijken of de (huidige) plannen wel stroken met bijvoorbeeld het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen. We kunnen ons inbeelden dat bij het nemen van het besluit men heel voorzichtig is geweest en vooral op het ontbreken van een MER is gespeeld. Maar we lezen tussen de lijnen toch heel duidelijk de boodschap dat het project ook ten gronde niet overeenstemt met wat er bijvoorbeeld in het RVS staat.

Met die wetenschap in het achterhoofd, moet de projectontwikkelaar eigenlijk al echt gek zijn om nog verder in het project in zijn huidige vorm te investeren.

Ook voor Boom en omstreken is het te hopen dat men geen tijd, geld en energie blijft steken in iets wat al ten dode staat opgeschreven. De gemeente heeft dat allemaal heel hard nodig om het tij te doen keren, en kan beter investeren in positieve projecten. Ze mag bij ons (ik denk dat we daar alle actievoerders mogen bij rekenen)  komen aankloppen voor de communicatie en het organiseren van leuke ondersteunende acties.

Dit betekent dat de gemeente Boom helemaal van voor af aan moet beginnen met het project. Een proces waar men weer minstens enkele jaren mee bezig is. Het valt af te wachten of de huidige projectontwikkelaar dan nog wel zin heeft in het project. Na al de heisa die er ontstaan is rond de huidige plannen, kan men het niet meer maken om precies hetzelfde concept weer in te dienen – hoewel dit in theorie wel zou kunnen.

Het is hierom jammer dat de minister het project weer naar af heeft gestuurd louter omwille van het ontbreken van een MER. Zo gaat hij voorbij aan meer fundamentele bezwaren die een pak zwaarder wegen dan een niet bestaand MER: het strijdig zijn met het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen, de verkeersproblemen die het project zou genereren en de nefaste invloed op de kleinhandel in de ruime omgeving.

Het is in elk geval te hopen dat het Boomse gemeentebestuur zijn les heeft geleerd, en nu aan een project werkt dat wél gedragen wordt door zijn bevolking en middenstand, en dat geen grote hinder oplevert voor de ruimere regio. Eén raad: betrek daar van in het begin zoveel mogelijk belanghebbenden bij.  We willen daar zelfs graag constructief aan meewerken. Jullie weten ons wel te vinden.